Web'te & Site'de Ara :

Heute ist der

Almancam Sözlük

Aramak istediginiz kelimeyi yazınız:

www.almancam.com
Zamanlar / Das Imperfekt - Simdiki Zamanin Hikayesi


şimdiki zamanın hikayesinde fiiller ikinci halidir, her dilde fiillerin üç hali bulundugunu söylemiştik. imperfekt ise fiillerin ikinci halli ile yapılır.

[ Kelime Kutum ]

[ Ders Notlarım ]

....
 
..

Bu zamanın Türkçe’mizdeki  zaman eki: yordudur .

 

o gidiyordu ,o konuşuyordu, gibi.


O gidiyordu veya ben gidiyordum cümlelerini incelersek olayın olmuş bitmiş ve hikaye olarak anlatıldığını anlıyoruz . Bu zamanın sorusu ise :

           

O ne yapıyordu ?

O ne ediyordu ?  

O neredeydi ?  

 

Geçen fiiller ile yapılır. Fiillerin ikinci zamanı ,çekim yönünden üç ana guruba ayrılır.

 

Schwach  -zayıf  kurallı

Stark-kuvvetli  kuralsız

Gemischt-karışık


Bir  fiilin ikinci halinde kökte bir değişim olmazsa  o fiil kurallı olarak çekilir. Bu fiillerin şimdiki zamanın hikayesi de kurallı zaman ekleri ile oluşur.

Şimdiki zamanın hikayesinin kurallı çekimdeki zaman ekleri şöyledir:


ich…………-te

du………….-test

er,sie.es……-te

wir………...-ten

ihr…………-tet

sie…...……-ten

Sie ……….-ten

 

Zaman ekleri fiil mastarını kökünün sonuna eklenir. Örnek verecek olursak;.

 

sagen-söylemek


Sagen fiilin kökü SAG olduğuna göre bu kökü alarak izah ettiğimiz çekim tablosundaki gibi uyarlayacak olursak:

 

ich sagte ben söylüyordum

du sagtest sen söylüyordun

er,sie ,es  sagte - o söylüyordu

wir  sagten biz söylüyorduk.

ihr  sagtet - siz söylüyordunuz

sie  sagten onlar söylüyorlardı

Sie sagten - siz söylüyordunuz

 

lachen - gülmek , fiil kökü Lach


ich lachte ben gülüyordum

du lachtest sen gülüyordun

er ,sie ,es lachte - o gülüyordu

wir lachten biz gülüyorduk

ihr lachtet - siz gülüyordunuz

sie lachten - onlar gülüyorlardı

Sie lachten - siz gülüyordunuz

   

- O durmadan gülüyordu. / Er lachte immer.

- O gerçegi söyüyor / Er sagte die Wahrheit.

- Biz pencereyi açıyorduk  / Wir machten die Fenster auf.


Karisik düzensiz fiillerin listesine buradan bakabilirsiniz:  



Not: Bazı hallerde bu  guruba giren bir fiilin kökünün son harfi (d) veya (t) harfi ile bitiyorsa o fiilin ikinci halinde, araya e kaynaşma harfi eklenir.


warten beklemek


ich wartete - ben bekliyordum 


 

Kuralsız çekime giren fiillerin şimdiki zaman hikayesi


Bu gurup kuvvetli fiillerdir. ikinci hali yapılırken zaman kökü tamamen değişir. Kurallı çekimde olduğu gibi kesin bir kaide yoktur. Bu kuralsız çekim altında incelenen fiillerin ikinci hallerinin ezberlenmesi gerekmektedir.Yalnız ikinci hali bilinen bir fiilin şahıs zamirlerine göre çekimi zor değildir. İkinci hali bilinen bu fiil birinci ve üçüncü tekil şahısa çekilirken  hiçbir değişime uğramadığı gibi ek de almaz. İkinci tekil şahısta şimdiki zaman çekiminde olduğu gibi kökün sonuna -st eki  gelir çoğul olan biz, siz ve onlarda ise -en eki  alır.

                                      

Kommen -gelmekkam     -geliyordu

ich  kam - ben geliyordum

du  kamst - sen geliyordun

er sie es kam - o geliyordu

wir kamen - biz geliyorduk

ihr kamt - siz geliyordunuz

sie  kamen - onlar geliyorlardı

Sie kamen - siz geliyordunuz

 

tragen -taşımaktrug     -taşıyordu     

ich trug - ben taşıyordum

du  trugst - sen taşıyordu

er ,sie es trug - o taşıyordu

wir trugen - biz taşıyorduk

ihr trugt - siz taşıyordunuz

sie trugen - onlar  taşıyorlardı

Sie  trugen - siz taşıyordunuz

 

aufstehen -ayağa kalkmak stand  auf -ayağa kalkıyordu

ich stand auf - ben ayağa kalkıyordum

du standst auf - sen ayağa kalkıyordun

er,sie ,es  stand auf - o ayağa kalkıyordu

wir standen auf - biz ayağa kalkıyorduk

ihr  standet auf - siz ayağa kalkıyordunuz

sie standen  auf - onlar ayağa kalkıyorlardı.

Sie standen auf - siz ayağa kalkıyordunuz

 

Karışık çekim gurubuna giren fiiilerin Imperfekt’i

Bu guruba giren fiillerin ikinci halde kökleri değişir. Fakat bu fiiller şahıs zamirleri ile çekilirken kurallı çekime ait zaman ekleri alırlar.

 

bringen -getirmekbrachte -getiriyordu

ich brachte - ben geliyordum

du  brachtest - sen getiriyordun

er,sie,es brachte - o getiriyordu 

 

wir brachten - biz getiriyorduk

ihr brachtet - siz getiriyordunuz

sie  brachten - onlar getiriyorlardı

Sie  brachten - siz getiriyordunuz

 

bringen fiili ikinci halinde kök olarak tamamen değişmesine rağmen şahıs zamirleri ile çekime uğradığında sonuna kurallı çekimdeki zaman ekini aldı. Bu guruba giren fiillerin ikinci hallerinin sonu ‘e’ ile bitmektedir.

 

kennen - tanımak

kannte - tanıyordum

                                  

wissen - bilmek

wusste - biliyordum

                                    

denken - düşünmek

dachte - düşünüyordum

                                   

Örnekler

- O beni nasıl olsa tanımıyordu. / Er kannte mich sowieso nicht.

- Babam bana eşyalarımı getiriyordu. / Mein Vater brachte mir meine Sachen.

- Ben bunu hakikaten bilmiyordum. / Ich wusste das wirklich nicht.

                                  

Zaman yardımcı fiillerin ikinci hali ---Imperfekt’i    



Yardımcı zaman fiili olan sein, haben ve werden fiilleri Imperfekt yani şimdiki zamanın hikayesinde genel bir çekim kuralına sahip değillerdir. Werden yardımcı zaman fiilinin ikinci halini sonra sonraki derslerimizde izah edeceğiz. Bu fiillerde  ikinci hali teşkil edilirken özellikle sein tamamen değir war olarak kullanılır.


sein - olmak

war -olmuş idi

 

Almanca da sein fiillinin ikinci hali yani WAR en çok kullanılan ve bilinmesi gereken bir konudur. Birkaç dakika evvel , birkaç saat evvel , birkaç gün evvel olan bir deyimi (olaylı) dile getirirken mutlak olarak sein fiilinin ikinci haline ihtiyacı duyarız.

 

ich war - ..ben …idim

du  warst - .…sen …idin

er,sie ,es war - ..o…idi

wir waren - …biz….idik

ihr  wart - …siz…..idiniz

sie waren - …onlar….idiler

Sie  waren - ….siz…idiniz

 

Cümle içerisinde sein fiilinin ikinci hal daha ziyade : 

a) Sıfatlarla

- Ben dün hasta idim / Ich war gestern krank.

 

b) Bazı zarflarla ve isimlerle   

- Bu kimdi ? / Wer war das ?

- Usta başı neredeydi ? / Wo war der Meister ?

 

Normal fiillerin üçüncü hali

- Ben gelmiş idim . / Ich war gekommen.

 

örnekler:   

- Ben dün Köln’e gittim. / Ich war gestern in Köln.

- O suçlu değildi . / Er war nicht schuldig.

- Hava Türkiye’de  çok güzeldi. / Das Wetter in der Türkei war sehr  schön.

- Ben tamirhanede idim. / Ich war  in der Werkstatt.

 

haben –sahıp olmak

İkinci hali hatte dir. Sonuna karışık çekim ekleri gelir.

 

ich hatte -….benim …var  idi (vardı)

du hattest -…senin …var idi (vardı)

er, sie ,es  hatte -…onun …var idi (vardı)

wir  hatten -…bizim ..var…idi(vardı)

ihr hattet -…sizin …var..idi.(vardı)

sie  hatten -…onların …var…idi(vardı)

Sie hatten -….sizin..var…idi(vardı)


Geçmişe sahip olduğumuz bir şey hakkında vardı veya yoktu derken haben zaman yardımcı fiilinin ikinci hali kullanılır.

  

ich habe gehabt - benim vardı

du hast  gehabt - sein vardı

er ,sie ,es hat gehabt - onun vardı

wir haben gehabt - bizim vardı

ihr habt gehabt - sizin vardı

sie haben gehabt - onların vardı

Sie haben gehabt - sizin vardı


Şimdi haben fiilinin bulunduğu  şimdiki zaman hikayesi ile ilgili birkaç cümle yapalım.

 

- Benim Türkiye’de çok malım vardı.  /  Ich hatte  in  der  Türkei viel Eigentum.

- Dün bizim neşemiz yoktu. / Wir hatten gestern keine Lust.

- Benim dün başım ağrıyordu. / Ich hatte gestern Kopfschmerzen

- O haklı idi. / Er hatte Recht. 

 

Örnek yardımcı fiillerin  ikinci hali (Imperfekt)


müssen-zorunda olmak

musste –zorunda idi


ich musste - ben zorundaym, mecbur idim

du musstest - sen zorundayn, mecbur idin

er,sie es musste - o zorundaydı, mecbur idi

wir mussten - biz zorundayk, mecbur idik

ihr musstet - siz zorundaynız, mecbur idiniz

sie mussten - onlar zorundaydalardı, mecbur idiler

Sie mussten - siz zorundaynız, mecbur idiniz

 

Örnekler:

- Onun 6’da burada olması mecburi idi.  / Er musste um 6:00 Uhr hier sein.

- Benim önce makineyi ayarlamam gerekiyordu. /Ich musste  zuerst die Maschiene einstellen.     

    

können- muktedir olmak, yapabilirlik, güç veya kabiliyet,  -e bilmek.

konnte- muktedirdi, muktedir  idi


ich konnte - ben yapabilirdim

du konntest - sen yapabilirdin

er,sie es konnte - o yapabilirdi

wir  konnten - biz yapabilirdik

ihr konntet - siz  yapabilirdiniz

sie konnten - onlar yapabilirdi

Sie konnten - siz yapabilirdiniz

 

Örnekler:

- Ahmet ‘in topu tutmasına imkan yoktu./ Ahmet konnte den Ball nicht halten.

- O evvelce  çok iyi güreşirdi. / Er konnte damals sehr gut ringen.

- Ben biraz İngilizce biliyordum. / Ich konnte etwas Englisch.


dürfen- izinli olmak, yetkili olmak

durfte- edebilirdi, muktedirdi


ich durfte - ben izinliyim –edebilirdim

du durftest - sen izinliydin –edebilirdin

er,sie,es durfte - o izinliydi

wir durften - biz izinliydik

ihr durftet - siz izinliydiniz

sie durften - onlar izinliydiler

Sie durften - siz izinliydiniz

 

Örnekler:

- Benim onunla konuşmam yasaktı. / Ich durfte  nicht mit ihm reden.

- Siz bunu yapmamalıdiniz. / Sie durften das nicht machen.

- Hastanede sigara içmemiz yasaktı. / Wir durften im  Krankenhaus nicht rauchen. 


sollen-gerek, lazım, zaruretinde olmak ,v.s.

sollte- gerekliydi, lazımdı,  zaruretinde idi


Başkaları tarafından (toplum, ahlak, sağlık, din ve bunlara benzer) yapılması istenilen seyler


ich sollte - ben ..malıydım , zaruretinde idim ben ..maliydim

du solltest - sen ..malıydın ,zaruretinde idin

er,sie,es sollte - o ..malıydı

wir  sollten - biz ..malıydık

ihr solltet - siz ..malıydınız

sie sollten - onlar ..malıydılar

Sie sollten - siz ..malıydınız

 

Örnekler:

- Sen doktora gitmeliydin. / Du solltest zum  Arzt gehen.

- Senin Almanca öğrenmen gerekirdi. / Du solltest Deutsch lernen.

- Onun bugün gelmesi gerekirdi. / Er sollte heute  kommen.

- Onun bugün Personel Büroya gitmesi gerekirdi. / Er sollte heute zum Personalbüro gehen.

 

wollen- istemek

wollte- istiyordu, planlı ve gayret gerektiren istekler…


ich wollte - ben istiyordum

du wolltest - sen istiyordun

er,sie ,es wollte - o istiyordu

wir wollten - biz istiyorduk

ihr woltet - siz istiyordunuz

sie wollten - onlar istiyorlardı

Sie wollten - siz istiyordunuz

 

- Onlar ısıyı ölçmek istiyorlardı. / Sie  wollten die Temperatur messen.

- O tesisi otomatiğe ayarlamak istiyordu. / Er wollte die Anlage auf Automatik einschalten.

- Ben can kurtaran şalterine basmak istiyordum. / Ich wollte den Not-Ausschalter drücken.

- Biz şimdi izine gitmek istemiyorduk. / Wir wollten jetzt nicht zum Urlaub gehen.   

...



Kullanıcıların Yorumları