Almancada Fiiler- Das Verben


Almanca'da Fiiller bir iş, eylem veya ifade bildirirler.

.

Bu  fiillerde bir kök ve bir de ek bulunur. Mastar halinde bulunan fiillerin kökü -en ekiyle biter.

gehen            geh       en        yürümek, gitmek
 kök       ek 
    
kommen        komm   en        gelmek
 kök       ek 
    
machen         mach    en        yapmak
 kök       ek 

 

Not: Almanca imla kaidelerine göre fiillerdeki bu ayırmalar,

ge-                 hen

kom-              men

ma-                chen     şeklinde yapılır.

 

Not: Almanca’da bazı fiillerin son ekleri -eln veya -ern halinde de olabilir.

 

rumpeln          rumpel            npatırdamak, gümbürdemek
 kök                  ek 
    
meckern         mecker            n mızmızlanmak, mırın kırın etmek
 kök                  ek 
    

 

Sein almak fiili ise bu kuralların dışındadır. Bir fiil bazı haller hariç sözlükdeki gibi gibi cümle içersinde kullanılmaz. Bilhassa şimdiki zaman cümlelerini teşkil ederken gereken şahsa göre fiilin çekimim bilmemiz gerekir,  ben gidiyorum, demek istersek gitmek fiilinin ben şahıs zamiri ile çekime uğradığım yani bu şahsa göre gitmek mastar halini kaybederek değişliğini görürüz.

 

gitmek             -ben gidiyorum

 

Almanca’da fiiller çeşit ve cümledeki almış oldukları görev yönüyle üç ana grupta toplanırlar:

 

a) Anlam bakımından tam olan fiiller:

 

Vollverben - Tam fiiller

Hilfsverben - Yardımcı fiiller

Modalverben - Tarz fiilleri

 

Örnek: berichten (bildirmek, haber vermek), abbiegen (dönmek, sapmak), bringen (getirmek).

 

Ama bir işin yapılışını, yani eylemliği içermeyen fiilerde vardir

 

sich ereignen (meydana gelmek), betragen  tutmak, sein (olmak)

Fiiller, zamansal bilgilerde  ifade ettikleri için "Zeitwörter" olarakta bilinir.

 

Örnek:

 

er berichtet: Gegenwart

(o bildiriyor ): şimdiki  zaman

 

er berichtete : Vergangenheit

(o bildiriyordu / bildirdi ): geçmiş zaman

Fiiller biçimlerini ölçütlere göre de değiştirirler:

Die Person (şahsa göre)

1. şahıs

2. şahıs

3. şahıs

ich berichte (ben bildiriyorum)

du berichtest (sen bildiriyorsun)

er  berichtet ( o bildiriyor)

Die Zahlen (sayiya göre)

Singular - Tekil

Plural - Cogul

er  berichtet (o bildiriyor)

sie  berichten (onlar bildiriyorlar)

Die aussageweise (ifade bicimine göre) 

indikativ - bildirme kipi

Konjunktiv (imkan dahili)

imperativ - emir kipi

sie haben berichtet (onlar bildirdiler)

sie hätten berichtet (onlar bildireceklerdi)

berichte ! (bildir)

 

Die Zeit (zamana göre)

Präsens - Şimdiki zaman

Präteritum - Geçmiş zaman

Perfekt- Geçmiş zaman (şimdiki zamandabitmiş/ son bulmuş

Plusquamperfekt - Geçmiş zaman (geçmiş zamandabitmiş/son bulmuş)

Futur I (Zukunft)- Gelecek zaman

Futur Il - Gelecek zaman (gelecek zamandabitmiş/ nihayet bulmuş)

ich berichte (ben bildiriyorum)

ich berichtete (ben bildirdim)

ich habe berichtet (ben bildirdim)

 

ich hatte berichtet (ben bildirmiştim)

 

ich werde berichten (ben bildireceğim)

ich werde berichtet haben (ben bildirmiş olacağım)

Die Handlungsart,  içerik türü (olayın akış /oluş türü)

Aktiv - oluş şekli / etken

Passiv - edilgen

er  berichtete (o bildirdi)

es wurde berichtet (o bildirildi)

 

Bu fiillerin biçim değiştirmeleri Konjugation - fiil çekimi dir. Bularn yanı sıra bir de fiil çekiminin bütün özelliklerini almayan, şahıs ve sayıya göre çekimi olmayan fiil biçimleride vardır:

 

Der infinitiv (Grundform)

Mastar (fiilin asıl şekli)

berichten (bildirmek),

Das Partizip - Ortaç (Sıfat fîil)

PartizipI (şimdiki zaman ortacı)

Partizip II (geçmiş zaman ortacı)

berichtend (bildiren,bildirerek)

berichtet (bildirmiş olan,bildirilen)

 

157 Görüntüleme

Yorumlar